جهت چنان كه پيش ازين دربارهء پسر عمش سعد الدين معروف به سعد اكبر ديده‌ايم « 1 » ، در خراسان شهرت و اهميتى داشته و در دستگاه آل كرت موجّه و معزّز بوده‌اند و نزارى خود نيز ازين حرمت و بزرگداشت بىبهره نبود . ولادت نزارى در اواسط قرن هفتم و نزديك بسال 650 هجرى اتفاق افتاد « 2 » يعنى مقارن تاريخى كه هولاگوى مغول براى اتمام فتح ايران و برانداختن اسمعيليه مأمور شده بود . بااين‌حال خاندان نزارى بر مذهب خود باقى مانده و شمس الدين بن محمّد پدر شاعر ؛ كه مدتى از دوران شاعرى پسر را نيز درك كرده بود ، بتربيت او همت گماشت و او را به « اثبات امامت اهل البيت و بپيروى از آنان معتقد كرد » « 3 » و شاعر در جوانى ادبيات و علوم متداول زمان را در قهستان فراگرفت و در عين حال ايام جوانى را بعشرت و ميخوارگى گذرانيد و اين عادت بميخوارگى را جز در ايّامى معدود همواره ادامه داد « 4 » .

--> ( 1 ) - رجوع شود به همين كتاب و همين جلد ص 734 - 735 ( 2 ) - در مثنوى مناظرهء شب و روز كه در بهار سال 699 سروده شده مىگويد كه سنش از پنجاه تجاوز كرده : هم گرانى بود پس از پنجاه * درهم آميختن سفيد و سياه نوبهارى به ماه نيسانى * نظم كردم جمادى الثانى جشن نوروز بر مبارك فال * تسع تسعين و ستمائه بسال و بدين تقدير سال ولادتش 649 يا نزديك بسال 650 بود . ( 3 ) - : حق ازين بيش كه در پيروى اهل البيت * معتقد كرد باثبات امامت پدرم چه قيامت كه نمىديدم اگر پيش از مرگ * ظاهر العين نمىكرد كرامت پدرم ( 4 ) - فصيح خوافى دربارهء نزارى قهستانى گويد كه : « دايم بشرب خمر مشغول [ بود ] چنانك در دستورنامه كه در آداب شراب خوردن جهت فرزندان خود نوشته صفت شراب خوردن خود كرده : باوقات بودى ز ماء العنب * دو شيشه سه من راتب روز و شب -